Thu nợ kiểu “xã hội đen”, vây nhà, khủng bố con nợ qua điện thoại, thậm chí bắt giữ con nợ trái pháp luật… trong thời gian qua khá phổ biến. Nhưng những hành vi này hiện đang núp bóng dưới vỏ bọc của một ngành kinh doanh hợp pháp: kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuê. Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo mới nhất Nghị định về kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Dự kiến trong tháng 6 này, Nghị định quy định về việc quản lý các DN kinh doanh dịch vụ đòi nợ sẽ được ban hành.

Cần có lý lịch “sạch”

Theo dự thảo mà Bộ Tài chính đã trình Chính phủ, DN kinh doanh dịch vụ đòi nợ phải có vốn pháp định tối thiểu 2 tỷ đồng. Người quản lý, điều hành DN phải có đủ năng lực hành vi dân sự, có bằng tốt nghiệp đại học hệ chính quy trong một số chuyên ngành: kinh tế, luật pháp, công an, quản trị DN… và phải chưa có tiền án, tiền sự. Việc đòi nợ phải do người của Cty kinh doanh dịch vụ đòi nợ tiến hành. Trường hợp DN, hay nhân viên DN thuê những người khác thực hiện hành vi đòi nợ là vi phạm pháp luật.

Đại diện Bộ Tài chính – thành viên Ban Soạn thảo cho biết: “Đòi nợ thuê là loại hình kinh doanh dịch vụ có điều kiện. Sau khi nghị định mới ban hành, những DN đã kinh doanh dịch vụ đòi nợ, có đủ điều kiện quy định tại nghị định sẽ tiếp tục hoạt động, không cần cấp lại đăng ký kinh doanh. Những DN chưa đủ điều kiện sẽ phải chuẩn bị cho đủ, sau thời hạn 60 ngày phải tiến hành đăng ký lại giấy phép kinh doanh”.

Nghiêm cấm xúc phạm con nợ!

Theo dự thảo, DN kinh doanh dịch vụ đòi nợ khi đại diện cho khách đi đàm phán, sẽ đóng vai trò thương thảo; tư vấn kinh tế, pháp luật cho khách hàng. DN này sẽ đóng vai trò: phân tích nợ, phân tích khả năng tài chính hay tư vấn sử dụng các mối quan hệ để việc thu hồi nợ diễn ra nhanh chóng.

Trước khi đòi nợ thay cho khách hàng, DN có quyền thu thập, phân tích thông tin, đối chiếu số liệu, xác định tính xác thực của khoản nợ. Khi đã xác định được khoản nợ, DN phải thông báo cho khách nợ việc mình được ủy quyền đòi nợ rồi tiến tới thỏa thuận, đàm phán và áp dụng các biện pháp thích hợp để đòi nợ. DN thu nợ cũng có thể nhận tài sản hay bất cứ hình thức trả nợ nào đó để bù đắp cho khoản nợ gốc.

Vị chuyên gia Bộ Tài chính cũng cho biết: DN đòi nợ cũng không được sử dụng những thông tin có được từ dịch vụ đòi nợ để gây bất lợi cho chủ nợ và khách nợ. Việc tiết lộ thông tin nhằm mục đích trục lợi sẽ bị nghiêm cấm. Vị chuyên gia này cũng tiết lộ: “Trước đây dự thảo có đưa ra khung phí dịch vụ đòi nợ. Còn dự thảo mới nhất không quy định điều này nên phí đòi nợ thuê sẽ hoàn toàn do các bên thoả thuận”.

Nên coi là một “nghề”

Theo Luật sư Trần Hữu Huỳnh – Trưởng Ban Pháp chế VCCI thì kinh doanh dịch vụ đòi nợ có thể coi là một nghề bình thường. Cũng theo LS Huỳnh, không nên đưa ra những điều kiện quá chặt chẽ hay đặt ra quá nhiều chứng chỉ, điều kiện như vốn pháp định… Ông phân tích thực tế của dịch vụ kinh doanh đòi nợ thì một thời điểm, không thể thực hiện mấy chục hợp đồng đòi đòi nợ được. Nếu một DN đòi nợ nào đó có vi phạm gì thì chỉ phạt hành chính bao gồm phạt cả tài chính và điều kiện kinh doanh. Nếu vi phạm sâu hơn nữa thì yêu cầu bồi thường thiệt hại trong đó cả bồi thường thiệt hại về danh dự và tinh thần. Phải đưa ra tòa án hình sự. Ngoài ra, không nhất thiết phải yêu cầu người đứng đầu phải có bằng đại học chuyên ngành.

Theo các chuyên gia, nghị định cần thiết phải đưa ra quy định cấm hình thức hoạt động nghề này như gây huyên náo, mất trật tự công cộng, cấm xâm phạm đến đời tư của người khác… Nếu thực sự biết cách đòi nợ bài bản, đúng pháp luật, đây sẽ là một ngành dịch vụ phát đạt ở VN trong thời gian tới.